Logo uitkijkpost.nl
Duitse kerstkaart in reliëf van de kerstman met het Kerskind, gedrukt rond 1905 en bestemd voor de Engelse markt.
Duitse kerstkaart in reliëf van de kerstman met het Kerskind, gedrukt rond 1905 en bestemd voor de Engelse markt. (Foto: Collectie Peter van Trigt)
Castricum

Is de kerstman Santa Claus?

  Cultuur

Al ver voor Sinterklaas verschijnen tegenwoordig de kerstversieringen in heel wat winkels. Daarentegen zijn sinterklaasetalages en speciale sinterklaasverlichting van winkelstraten zeld-zaamheden geworden, om over de Pieten nog maar te zwijgen. In Castricum zie je ze nog wel maar bij de Bijenkorf bijvoorbeeld zijn ze allang verdwenen.

Ondanks de neergang van Sinterklaas, die zich overigens al in de jaren '80 begon af te tekenen en rond 1995 een dieptepunt bereikte, heeft de kerstman bij ons nooit vaste voet aan de grond gekregen. Eén van de redenen was, dat de Sinterklaastraditie zo sterk was dat hij in ons land tot ver na de oorlog nergens in beeld verscheen. Wel was zijn neef kort na de bevrijding - in '44 wat Zuid-Nederland betreft en '45 de rest van het land – heel even bij ons te gast. De G.I.'s, de Amerikaanse frontsoldaten, die deels voor die bevrijding verantwoordelijk waren, hadden hem uit de States meegebracht.

Familiebanden

Dat die Santa Claus in de verte echt verwant was met de Duitse kerstman, was bepaald niet op het eerste oog te zien. Die volgevreten figuur met z'n kinderlijke, baardloze gezicht lijkt er namelijk nauwelijks op. Kijk maar naar de ansichtkaart met daarop een 'Weihnachtsmann' van vóór de Eerste Wereldoorlog (1914-1918). Bovendien heeft hij een instrument bij zich dat bij Santa altijd ontbreekt: de roe. Dat moet bij de lezer al een belletje doen rinkelen. Die hoorde toch ook bij de knecht van Sinterklaas? Inderdaad. Die roe is bij ons echter allang uit beeld, omdat hij niet meer past bij de pedagogische opvattingen van deze tijd, om over de kleur van de knecht nog maar te zwijgen.

Een nog groter verschil tussen de Weihnachtsmann en Santa is de relatie van eerstgenoemde met het Chriskind. Pakjesavond valt in Duitsland immers op de vooravond van de geboorte van het Kerstkind; een traditie die al in de loop van de 16e eeuw begon.

Hoe het allemaal precies zit, vertelt Peter van Trigt op dinsdagochtend 18 december in het onderkomen van de Stichting Oud-Castricum, De Duynkant, Geversweg 1b. Ze beginnen om 10 uur. Voor de onkosten vragen zij €2,50 entree.

Meer berichten